Aniden başlayan yoğun korku hissi, kalbin hızla çarpması, nefes alamıyormuş gibi hissetmek, baş dönmesi ve “Bir şey olacak.” düşüncesi…

Eğer bunları yaşadıysanız, panik atak geçiriyor olabileceğinizi düşünmüş olabilirsiniz.

Panik atak yaşayan birçok kişi ilk yaşadığı anda kalp krizi geçirdiğini, bayılacağını veya öleceğini düşünür. Oysa panik atak belirtileri oldukça korkutucu olsa da, tek başına yaşamı tehdit eden bir durum değildir.

Doğru değerlendirme ve uygun psikolojik destekle panik atak kontrol altına alınabilir.

Panik Atak Nedir?

Panik atak; gerçek bir tehlike ya da belirgin bir neden olmaksızın ortaya çıkan, kısa sürede yoğunlaşan korku ve kaygı nöbetidir.

Bu süreçte hem bedensel hem de zihinsel belirtiler aynı anda ortaya çıkabilir.

Ataklar genellikle birkaç dakika içinde en yoğun seviyeye ulaşır ve çoğu zaman 10-30 dakika içerisinde azalmaya başlar. Ancak yaşanan deneyim kişi için oldukça gerçek ve korkutucudur.

İlk panik ataktan sonra birçok kişi yeniden aynı durumu yaşayacağı korkusuyla yaşamaya başlar. Bu durum zamanla günlük yaşamı, iş hayatını ve sosyal ilişkileri olumsuz etkileyebilir.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atak sırasında kişiden kişiye değişmekle birlikte en sık görülen belirtiler şunlardır:

• Yoğun korku veya panik hissi
• Çarpıntı ve kalp atışlarının hızlanması
• Nefes darlığı veya boğuluyormuş hissi
• Göğüste sıkışma veya ağrı
• Terleme
• Titreme
• Baş dönmesi veya sersemlik hissi
• Mide bulantısı
• Ellerde veya ayaklarda uyuşma ve karıncalanma
• Üşüme ya da sıcak basması
• Gerçeklikten kopmuş gibi hissetme
• Kontrolü kaybedeceği ya da çıldıracağı düşüncesi
• Ölüm korkusu

Bu belirtilerin tamamının görülmesi gerekmez. Bazı kişiler yalnızca birkaç belirti yaşayabilir.

Panik Atak ile Kalp Krizi Arasındaki Fark Nedir?

Panik atak yaşayan birçok kişi ilk anda kalp krizi geçirdiğini düşünür. Çünkü göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çarpıntı gibi belirtiler her iki durumda da görülebilir.

Ancak bu belirtiler ilk kez yaşanıyorsa veya fiziksel bir sağlık sorunu olabileceğinden şüpheleniliyorsa, öncelikle bir sağlık kuruluşuna başvurularak tıbbi değerlendirme yapılması önemlidir.

Tıbbi bir neden dışlandıktan sonra belirtilerin panik atakla ilişkili olup olmadığı ruh sağlığı alanında çalışan bir uzman tarafından değerlendirilebilir.

Panik Atak Neden Olur?

Panik atağın tek bir nedeni yoktur.

Biyolojik, psikolojik ve çevresel birçok etken birlikte rol oynayabilir.

Risk faktörleri arasında şunlar yer alabilir:

• Ailede panik bozukluğu öyküsü
• Yoğun stres
• Travmatik yaşam olayları
• Sevilen birinin kaybı
• Boşanma veya taşınma gibi büyük yaşam değişiklikleri
• Çocukluk çağı travmaları
• Aşırı kafein tüketimi
• Sigara ve bazı maddelerin kullanımı

Her risk faktörüne sahip kişi panik atak yaşamaz. Aynı şekilde panik atak yaşayan herkesin belirgin bir nedeni de olmayabilir.

Panik Atak Sırasında Ne Yapabilirsiniz?

Panik atak sırasında belirtiler ne kadar gerçek hissettirse de bunların geçici olduğunu kendinize hatırlatmanız önemlidir.

Atak anında şu yöntemler yardımcı olabilir:

• Nefesinizi yavaşlatmaya çalışın.
• Bulunduğunuz ortama odaklanın ve çevrenizde gördüğünüz nesneleri sayın.
• Kendinize “Bu bir panik atak. Geçecek.” şeklinde hatırlatmalar yapın.
• Belirtilerle savaşmak yerine onların zamanla azalmasına izin verin.

Bu yöntemler belirtileri tamamen ortadan kaldırmasa da atağın daha yönetilebilir hale gelmesine yardımcı olabilir.

Panik Atak Tedavi Edilebilir mi?

Evet.

Panik atak ve panik bozukluğu, uygun psikoterapi ile önemli ölçüde iyileşebilen psikolojik sorunlar arasındadır.

Terapi sürecinde;

• Panik atağın nasıl ortaya çıktığı anlaşılır.
• Atağı sürdüren düşünce kalıpları değerlendirilir.
• Kaygıyla baş etme becerileri geliştirilir.
• Kaçınma davranışları üzerinde çalışılır.

Gerekli görülen durumlarda psikiyatri değerlendirmesi ve ilaç tedavisi de sürece eşlik edebilir. Tedavi planı kişinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Almalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa psikolojik destek almanız faydalı olabilir:

• Tekrarlayan panik ataklar yaşıyorsanız,
• Sürekli yeniden panik atak geçirme korkusu hissediyorsanız,
• Bu nedenle dışarı çıkmaktan, toplu taşımaya binmekten veya yalnız kalmaktan kaçınıyorsanız,
• Yaşadığınız kaygı günlük yaşamınızı etkiliyorsa.

Erken dönemde alınan profesyonel destek, panik atağın yaşam kaliteniz üzerindeki etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.

Sonuç

Panik atak yaşamak korkutucu bir deneyim olabilir. Ancak yalnız değilsiniz ve bu durum destek alınabilecek psikolojik sorunlar arasında yer alır.

Yaşadığınız belirtiler günlük yaşamınızı etkiliyorsa veya yeniden panik atak geçirme korkusuyla yaşamınızı sınırlandırmaya başladıysanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak süreci daha sağlıklı yönetmenize yardımcı olabilir.

Unutmayın; yardım istemek güçsüzlük değil, kendinize gösterdiğiniz özenin önemli bir göstergesidir.