Üniversite sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından birçok öğrenci için yeni bir süreç başlar: Tercih dönemi.
Kimileri hedeflediği puanı alırken, kimileri beklediği sonucu elde edememiş olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki tercih dönemi yalnızca bir yerleşme süreci değil; aynı zamanda kişinin geleceğiyle ilgili önemli kararlar aldığı bir dönemdir. Bu nedenle kaygı, kararsızlık ve belirsizlik hissetmek oldukça doğaldır.
Tercih yaparken yalnızca puanlara odaklanmak yerine, ilgi alanlarınızı, beklentilerinizi ve uzun vadeli hedeflerinizi de göz önünde bulundurmanız önemlidir.
1. “Nasıl olsa gelmez.” Düşüncesiyle Tercih Yapmayın
Tercih listenize eklediğiniz her bölümün gelme ihtimali olduğunu unutmayın.
Sadece puanınızın yetmeyeceğini düşündüğünüz için istemediğiniz bölümleri yazmayın. Listenizde yer alan her tercih için “Bu bölüm gelirse mutlu olur muyum?” sorusuna gönül rahatlığıyla “Evet.” diyebilmelisiniz.
2. Tercih Listenizi Doldurmak Zorunda Değilsiniz
Tercih hakkınızın tamamını kullanmanız zorunlu değildir.
Sırf listeniz dolu görünsün diye istemediğiniz veya hakkında yeterli bilgi sahibi olmadığınız bölümleri yazmanız, ileride pişmanlık yaşamanıza neden olabilir.
Kaliteli ve bilinçli hazırlanmış kısa bir tercih listesi, rastgele hazırlanmış uzun bir listeden çok daha değerlidir.
3. Seçmeyi Düşündüğünüz Bölümleri Araştırın
Bir bölümün adı ilginizi çekebilir; ancak o bölümün eğitim içeriği, çalışma alanları ve mezuniyet sonrası yaşamı beklentilerinizden farklı olabilir.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Bu bölümde hangi dersler var?
- Mezunlar hangi alanlarda çalışıyor?
- Bu mesleği uzun yıllar yaparken kendimi mutlu hisseder miyim?
- Kendi ilgi ve yeteneklerimle uyumlu mu?
Gerekirse öğretmenlerinizden, rehber öğretmenlerden veya alanında çalışan kişilerden destek almaktan çekinmeyin.
4. İş Olanaklarını da Değerlendirin
Meslek seçimi yalnızca ilgi alanlarıyla değil, çalışma koşulları ve kariyer hedefleriyle de ilişkilidir.
Seçeceğiniz bölümün;
- çalışma alanlarını,
- istihdam olanaklarını,
- uzmanlaşma seçeneklerini,
- gelecekteki gelişim potansiyelini
araştırmanız daha bilinçli karar vermenize yardımcı olacaktır.
5. Tercihlerinizi Başarı Sıralamanıza Göre Planlayın
Tercih yaparken yalnızca puan değil, başarı sıralaması esas alınmalıdır.
Genel olarak;
- başarı sıralamanızın üzerinde,
- başarı sıralamanıza yakın,
- başarı sıralamanızın altında
yer alan bölümlere dengeli şekilde yer vermek daha sağlıklı bir tercih listesi oluşturmanıza yardımcı olur.
Tercih yaparken güncel tercih kılavuzunu ve ilgili yılın başarı sıralamalarını mutlaka inceleyin.
6. Üniversitelerin Özel Koşullarını İnceleyin
Tercih edeceğiniz üniversitelerin özel koşullarını dikkatlice okuyun.
Örneğin;
- hazırlık sınıfı zorunluluğu,
- burs koşulları,
- eğitim dili,
- staj zorunluluğu,
- şehir ve kampüs olanakları
gibi birçok ayrıntı üniversite deneyiminizi doğrudan etkileyebilir.
7. Kendinizi Başkalarıyla Karşılaştırmayın
Tercih döneminde en sık yapılan hatalardan biri, arkadaşların tercihlerini örnek almaktır.
Herkesin ilgi alanı, yaşam hedefi, kişilik özellikleri ve beklentileri farklıdır.
Sizin için doğru olan tercih, bir başkası için doğru olmayabilir.
Önemli olan, kendi hedeflerinize uygun bir karar verebilmektir.
8. Verdiğiniz Karar Hayatınızın Son Kararı Değildir
Birçok öğrenci yaptığı tercihin tüm yaşamını belirleyeceğini düşünerek yoğun kaygı yaşayabilir.
Oysa eğitim hayatında;
- yatay geçiş,
- dikey geçiş,
- çift anadal,
- yandal,
- lisansüstü eğitim
gibi farklı gelişim yolları bulunmaktadır.
Elbette bilinçli tercih yapmak önemlidir; ancak hiçbir karar tek başına tüm geleceğinizi belirlemez.
Tercih Döneminde Kaygıyla Nasıl Baş Edebilirsiniz?
Tercih sürecinde kaygı yaşamanız oldukça normaldir.
Bu dönemde;
- Kendinizi başkalarıyla kıyaslamamaya çalışın.
- Güvenilir kaynaklardan bilgi alın.
- Aileniz ve öğretmenlerinizle fikir alışverişi yapın.
- Karar vermek için kendinize zaman tanıyın.
- Mükemmel tercihi değil, sizin için en uygun tercihi yapmaya odaklanın.
Unutmayın; hiçbir tercih listesi kusursuz değildir.
Sonuç
Üniversite tercihi önemli bir yaşam kararıdır; ancak geleceğinizi belirleyen tek unsur değildir.
İlgi alanlarınızı, yeteneklerinizi ve yaşam hedeflerinizi dikkate alarak bilinçli tercihler yapmak, uzun vadede daha doyum sağlayan bir eğitim ve meslek yaşamına katkı sağlayacaktır.
Kendinize güvenin, araştırın ve kararınızı başkalarının beklentilerine göre değil, kendi yaşam hedeflerinize göre vermeye çalışın.
Yeni eğitim yolculuğunuzun size mutluluk, gelişim ve başarı getirmesini dilerim.